میراث آریا: با توجه به اینکه مراسم و آیینهای رمضان ریشه در فرهنگ دینی ما دارد در گذر زمان تغییر چندانی نداشته است و هنوز هم همانند گذشته مسلمانان علاقهمند با رسوم گذشته به استقبال و گرامیداشت این ماه مبارک می روند. در مهمانی ها افطاری با توجه به گستردگی روابط خانوادگی همه فامیل به اتفاق یکدیگر در مراسم افطاریها شرکت میکردند و علاوه بر گرامیداشت این ماه پربرکت، دید وبازدیدها و صلهرحم را به جا می آوردند.
زنجان: تلفیق سنت و شهرنشینی در شهر زنجان
سفرهها با اقلام شهری مانند زولبیا، بامیه و شله زرد آغاز میشود. غذاهای اصلی اغلب شامل آش رشته، کوفته زنجانی، و برنج با خورشتهای سنتی است. نان چایی که یکی شیرینی سنتی است، بیشتر در ماه مبارک رمضان پخته میشود و یکی از اعضای دائمی سفره زنجانیهاست و جایگاه و محبوبیت ویژهای در در میان مردم دارد. برگزاری سفرههای افطار جمعی در مساجد و هیئتها (موسوم به «افطاری ساده») بسیار رایج است. در شبهای قدر، مراسم احیاء با شور و حال خاصی در مصلی و امامزادهها برگزار میشود.
ابهر: تمرکز بر سادگی و سبزی
مردم ابهر برای رؤیت هلال ماه رمضان آینه به دست به پشتبامها میرفتند تا ماه را در آینه ببینند، ولی در نهایت این ریشسفیدان بودند که با رؤیت هلال آن را تأیید کرده و به اطلاع سایرین میرسانند. افطار در ابهر اغلب با نان و پنیر و سبزی تازه، خرما و شیر گرم شروع میشود که تأکیدی بر سادگی و طراوت دارد. آش جو و کوکو سبزی از غذاهای محبوب سفره هستند. مهمانیهای افطار خانوادگی و دید و بازدیدهای خانوادگی در طول ماه پررنگ است. نذری دادن به ویژه در میان خانوادههای اصیل ابهری به قوت خود باقی است.
شهرستان خدابنده: میراث روستایی و غذای مقوی
به دلیل ماهیت روستاییتر منطقه، تأکید بر غذاهای مقوی است. آش ترخینه (آش دوغ خشک شده) و نانهای تنوری محلی با پنیر و سبزیجات زمینی از اجزای اصلی است. افطارهای دسته جمعی در حسینیهها و مساجد روستایی نماد اصلی است. در برخی روستاها، مراسم خیرات برای درگذشتگان با توزیع غذای گرم در افطار ماه رمضان همراه است.
شهرستان ماهنشان: اقتباس از طبیعت کوهستانی
اقلام سبک و گرم کننده محوریت دارند. حلیم گندم، سوپهای حاوی جو و سبزیجات محلی و استفاده زیاد از کشک و مواد لبنی تازه در غذاها دیده میشود. به دلیل پراکندگی روستاها، آداب به صورت محلی و بسیار گرم برگزار میشود. مردم اعتقاد زیادی به روشنایی و شمع آرایی سفرههای افطار خود دارند.
شهرستان طارم: طعم باغها و محصولات محلی
منطقه طارم به دلیل داشتن محصولات باغی غنی، سفرهای رنگینتر دارد. علاوه بر خرما و زولبیا، از میوههای فصلی (مانند زردآلو یا سیب) به عنوان پیش غذا استفاده میشود. برنج طارمی در کنار مرغ یا ماهی طبخ شده در سفرهها خودنمایی میکند. کمک به کشاورزان و نیازمندان در زمان برداشت محصولات مرتبط با رمضان در این منطقه اهمیت ویژهای دارد.
شهرستان ایجرود: سادگی و اصالت در دامنه کوهها
تمرکز بر خوراکهایی است که با محصولات دامی منطقه سازگار است. آش دوغ و کشک بادمجان محلی بسیار محبوب است. نانهای محلی با گردو و عسل (در صورت موجود بودن) جایگزین خرما میشود. توجه به سنتهای قدیمیتر در خواندن دعاهای ویژه و ختم قرآن گروهی در مساجد کوچک روستاها مشهود است. باتوجه به این نوع وقف، روستاهای نظیر قارقوت لوی شهرستان ایجرود که به صورت کامل وقف هستند، بخشی از درآمدهای سالیانه گندم و موادخوراکی شامل زکات را برای سفرههای افطاری در شبهای ۱۹ و ۲۱ ماه رمضان برای در روستا هزینه میکنند.
شهرستان سلطانیه: میراث تاریخی و شیرینیهای خاص
شهرت سلطانیه به شیرینیهای خاص خود نیز در افطار نمود پیدا میکند؛ استفاده از شیره انگور و حلواهای مخصوص زنجانی. غذای اصلی میتواند زرشک پلو با مرغ یا خورشهای مجلسی باشد. نزدیکی به گنبد تاریخی سلطانیه، مراسم احیا و افطارهای فرهنگی و مذهبی بزرگتری را در سطح شهر به همراه دارد که گاهی با اجرای مراسم مذهبی خاص همراه است.
شهرستان دندی: سخت کوشی و همبستگی کوهستان
سفره افطار: به دلیل شرایط سختتر دسترسی، سفرهها متکی بر ذخایر و محصولات دامی است. آش قره مسق (غذای سنتی با ترکیبات غلیظ) و نانهای خانگی در اولویت هستند. بیشترین نمود آداب در این منطقه، همبستگی و کمک متقابل روستاییان به یکدیگر برای برپایی افطارهای بزرگ و توزیع نذری هاست.
استان زنجان با وجود شباهتهای فرهنگی، در سفرههای افطار هر شهرستان گنجینهای از تفاوتها را به نمایش میگذارد. این تنوع غذایی و آیینهای متفاوت، ماهیت فرهنگی غنی و مهماننواز مردم این استان را در ایام معنوی رمضان برجسته میسازد.
انتهای پیام/
نظر شما